Leke Tedavileri

Leke Tedavileri melanin üretimindeki düzensizlikler sonucu ciltte oluşan pigmentasyon farklılıklarını hedefleyen bir işlemdir. Cilt lekesi oluşumunda güneş, yaşlanma, hamilelik, hormon tedavisi ve doğum kontrol hapları gibi birçok faktör etkili olabilmektedir. Aslında bu yüz lekesi sorunları genellikle zararsızdır. Ancak estetik açıdan kişileri rahatsız edebilmekte ve psikolojik etkiler yaratabilmektedir. Bu nedenle doğru tanı ve uygun leke tedavisi büyük önem taşır.

Dermatologlar olarak leke tedavisi için medikal tedaviler (çeşitli kremler, gerektiğinde ilaçlar) lazer tedavileri (qswitch lazer, bbl, pulse dye lazer..) , kimyasal peelingler, ve mezoterapiler gibi çeşitli seçenekler sunuyoruz. Ancak her leke türü aynı değildir. Mutlaka dermatoloji uzmanı doktorlar tarafından değerlendirilerek tanı ve tedavisi yapılmalıdır.

Cilt Lekesi Tanısı ve Leke Türlerinin Sınıflandırılması

Dermatologlar cilt lekesi tanısı koyarken, öncelikle leke zannedilen lezyonun gerçekten bir leke mi yoksa iyi huylu (seboreik keratoz, liken gibi deri hastalıkları…) veya kötü huylu (bcc, saç, malign melanom, deri eki tümörleri…) gibi cilt hastalıkları olup olmadığını dermatolojik muayene ve dermatoskopi ile tespit ederler. Gerekirse kesin tanı için biyopsi yaparlar. Leke tanısı koyduktan sonra lekelerin derinliği, lokalizasyonu, rengi, boyutu, sınırları doğru tedavi için kritik ipuçları sunar. Lekesi olan hastalarda dermatoskopik muayene yanında Wood lambası da lekenin derinliği için yardımcı olabilir.

Leke tedavisi planlanırken leke türünün doğru tanımlanması esastır. Cilt lekeleri temel olarak şu şekilde sınıflandırılabilmektedir:

1. Melazma: Çoğunlukla kadınlarda, özellikle yüzün orta kısmında görülen hormonal kökenli lekelerdir. Gebelik, menopoz ve doğum kontrol hapı kullanımı tetikleyici faktörlerdir. Tanı için bazen cilt biyopsisi gerekebilmektedir.
2. Lentigo Solaris (Güneş Lekeleri): UV ışınlarının etkisiyle oluşan selim lekelerdir. Açık tenlilerde daha sık görülmekte ve yaşla birlikte sayıları artmaktadır.
3. Post-inflamatuar Hiperpigmentasyon: Akne, enfeksiyon veya cilt hasarı sonrası oluşan lekelerdir.
4. Çiller (Efelidler): Genellikle yanaklar ve burunda görülen açık kahverengi, birkaç milimetre boyutundaki lekelerdir.
5. Doğum Lekeleri: Vasküler (damarsal) veya pigment kökenli olabilmektedir.

Leke Tedavisinde Dermatolojik Yaklaşımlar

Leke tedavisinde; medikal tedaviler, cilt bakım-korunma rutinleri ve Mezoterapi gibi geleneksel yöntemlerin dışında teknolojik gelişmeler sayesinde artık çeşitli lazer tedavileri de uygulanmaktadır. Burda önemli olan her hastanın cilt yapısına ve leke türüne uygun kombine tedavi için doğru yol haritası çizmektir. Leke dermatolojik en zor ve kronik hastalıklarındandır. Tedavinin uzun soluklu olabileceği ve korumanın çok önemli olduğu unutulmamalıdır. Aksi takdirde lekelerin tekrarlaması çok normaldir. Leke tedavisinde kullanılan bazı lazer sistemleri şöyledir:

• IPL tedavisi, yoğun ışık atımları kullanarak, ciltteki melanini azaltmaktadır. Bu yöntemle yüz lekesi, çil ve yaşlılık lekeleri genellikle 1-2 seansta iyileşebilmektedir. Daha koyu ve derin melazma lekeleri için 4-10 seans gerekebilmektedir.
• Fraksiyonel lazer, küçük yapılı birden fazla lazer ışınına dönüştürerek tedavi sağlar. Bu teknoloji özellikle cilt lekesi, güneş hasarları ve ton eşitsizliklerinin giderilmesinde etkilidir. Ciltte kolajen üretimini teşvik ederek yenileyici etki gösterir.
• Q-Switch lazer, kısa ve yüksek enerjili darbelerle çalışarak pigmentleri hedefler. Özellikle güneş lekeleri, yaşlılık lekeleri ve çiller için etkilidir. Seans süresi yaklaşık 10-15 dakikadır.
• Altın İğne (Fraksiyonel Radyofrekans) tedavisi, 0.5-3.5 mm derinliğe ulaşabilen altın kaplı mikroiğneler yardımıyla uygulanır. Yaklaşık 30-35 dakika süren bu işlem, kolajen üretimini artırarak lekeleri azaltır.
• Kriyoterapi ise aşırı soğuk kullanarak anormal dokuyu dondurup, çıkarmak için kullanılmaktadır. Güneş lekeleri tedavisinde de etkili olan bu yöntem, sıvı nitrojen veya argon gazı ile uygulanır.

Leke Tedavileri Sonrası Bakım ve Lekenin Tekrarlamaması İçin Önlemler

Cilt, leke tedavisi sonrasında daha hassas hale gelir ve güneşin zararlı UV ışınlarına karşı daha duyarlı olur. Dolayısıyla tedavi sonrası bakım süreci, elde edilen sonuçların kalıcı olması açısından son derece önemlidir. Öncelikle güneş koruyucu kullanımı ihmal edilmemelidir. Yüksek SPF faktörlü, geniş spektrumlu bir güneş koruyucu, lekelerin tekrar oluşmasını önlemek için olmazsa olmazdır. Hatta yalnızca 10 dakika koruyucusuz güneşte kalmak bile tüm tedavinin etkisini yok edebilmektedir.

Ayrıca cilt lekesi tedavisi sonrasında cildi tahriş edebilecek agresif peeling ürünlerinden kaçınmak gerekmektedir. Cilt bariyerini güçlendirmek için hyaluronik asit içeren serumlar ve nemlendirici ürünler kullanılmalıdır. Bu şekilde cildin doğal koruma mekanizması desteklenmektedir. Kış aylarında bile güneş koruyucu kullanımı şarttır. Çünkü bulutların arkasından gelen ışınlar bile yüz lekesi oluşumunu tetikleyebilmektedir. Bol su içmek ve dengeli beslenmek cildin daha sağlıklı görünmesine yardımcı olmaktadır.

Sonuç olarak, leke tedavisi cilt tipine, leke türüne ve kişinin yaşam tarzına göre kişiselleştirilmelidir. Bununla birlikte, tedavi sürecinin başarısı için hasta uyumu ve tedavi sonrası bakım talimatlarına titizlikle uyulması şarttır.